Onte descorchei unha botella de champán que tiña na nevera dende había uns días. Estábaa gardando para abrila no mellor momento, e isto foi onte.

Xa pasaba da unha cando me enterei de que Fraga acababa de morrer, e estaba a piques de apaga-la luz e deixalo para a mañá seguinte, pero fixérame unha promesa. A min e ós milleiros de familias que perderon a un dos seus durante a Guerra Civil ou, o que é aínda peor, durante o franquismo.

Non me alegro de que morra ninguén (e menos se é un criminal coma el que aínda non foi xulgado nin pagou polos seus delitos), así que non brindei pola morte do vello cacique fascista, non… Brindei polo recordo de todas esas víctimas, algunhas asasinadas por orde da firma de Fraga, algunhas nas cunetas esperando que alguén desenterre os seus ósos, e case todos culpables de defender a democracia e a República escollida polo pobo do Estado español. Tamén brindei por tódalas mulleres que nos sentimos insultadas por el, polos que non crimos as súas mentiras cando foi a catástrofe do Prestige, polos que opinamos que pode ter nacido en Galiza pero que non é galego, polos que criticaron que se lle chame “pai da Constitución” ou “figura da transición á democracia”, polos que nin esquecen nin perdoan.

En honor de todos eles, e á vosa saúde.

Será por San Xoan, será por San Xoan… Acontecerá cando os días empecen a facerse máis curtos. Ó principio será dunha forma disimulada, progresiva, medindo cada paso, observando ata onde se pode chegar. Logo xa non fará falta ser tan sutil, e o a noite comerá ó día, roubándonos horas de luz (de lucidez) e sumíndonos na escuridade. Non poderemos desfrutar das horas de sol, rendirémonos á noite, unha negrura que parecerá eterna. E pode que xa non espertemos, que tiremos toda a vida pola borda.

 Será por San Xoan, seino… Acontecerá co meu primeiro berro. Ó principio será dunha forma disimulada, progresiva, medindo cada brado, observando ata onde podo chegar sen que mo devolvas. Logo xa non fará falta ser tan sutil, e os gritos comerán á calma, roubándonos horas de estar deitados sen facer nada e sumíndonos na escuridade. Non poderemos disfrutar das nosas peles, rendirémonos á distancia, unha lonxanía que parecerá eterna. E pode que xa non espertemos, que nos tiremos pola borda.

Este é dos poucos libros de Borges que hai na biblioteca da miña facultade, fixádevos na folla do rexistro de préstamos: levárono dous veces no 2003, outra no 2005 e a última… seis anos despois!

Que pasa cos universitarios? Non len?

Deixou de querer ó seu fillo dende o momento en que o médico (aquel prepotente insensible con bata branca e unhas ridículas zocas de plástico de cor verde lima) lle dixo que o cativo estaba enfermo. Foi exactamente naquel intre:

-Señor Lousa, o seu fillo ten unha leucemia, cremos que dende hai bastante tempo. A enfermidade está nun grao avanzado, pero aínda non está todo perdido. Podemos comezar coa quimioterapia dentro de dúas semanas. Supoño que xa coñecerán os efectos secundarios deste tratamento, pero é a única posibilidade de salvarlle a vida. Se quere pódolle dar unha cita co especialista para que lle fagan todas as preguntas que queiran e lles resolva as dúbidas.

Pero ó señor Lousa xa lle era igual, xa deixara de querer ó seu fillo. Foi unha decisión rápida e inconsciente no seu cerebro, nin sequera se decatou. A súa dona choraba e abrazaba ó neno mentres lle acariñaba o pelo (ese pelo clariño que axiña perdería), e el miraba impasible a escea, pousando a súa man no ombro dela.

Ou quizáis non foi unha decisión inconsciente, pero dende logo sí covarde. Mellor non querer para non sufrir. A única dúbida que tivo a partires de entón foi como sería a vida dunha persoa que non quere…

Vendo aquelas fotos, A. decatouse de que non só botaba de menos a súa vida pasada, os momentos de felicidade que sabe que non poderá revivir ó lado dalgunhas persoas, senón que botou en falta, sobre todo, a delgadez dos seus brazos, a forza das súas coxas, a sutileza da súa cintura, a despreocupación do seu rostro. Quizais levaba un peiteado horrible, sí… pero irradiava plenitude, aínda que daquela non era consciente. Cada poro do seu corpo murmuraba “Estou viva, teño ganas de rir e gozar cada segundo.” Oxalá puidesen gritalo agora que aprendera a desprender sensualidade.

Daría calquera cousa por ser capaz de combinar a tímida inocencia inicial  coa experiencia que gardara celosamente ó longo dos anos. Añoraba o seu corpo xove e, entre bágoas de impotencia, agora que as estrías comezaran a tatua-las súas cadeiras, maldíxose por ter perdido a súa xuventude.

A conciencia do paso do tempo pon en evidencia a sutilieza do presente e o magnetismo do pasado, un peso do que ninguén se pode desprender e poucos queren facelo. É a evidencia do deterioro do corpo, do avance cara a morte, o camiño que nos separa nas nosas esperanzas e expectativas de xuventude.

Sei que non cho debería dicir, que me fago débil verba a verba, e que así me achego cada vez máis ó que buscas en min. Por iso penso que me estou a facer forte.

Recupero un idioma que estaba a piques de esquecer e percorro lentamente cada rincón do diccionario, tocándoo coma se fose o teu corpo; rememoro cada un dos seus fonemas coma se fose a túa voz; compoño mensaxes cifradas que nin ti entenderàs.

Tanto me ten o nome que te poñas hoxe, só preciso un diccionario cheo de páxinas e máis páxinas que poida ir arrancando coma se fosen as capas da miña pel.

Cando confío en que unha cousa vai saír ben, esta sairá peor que mal simplemente polo feito de ter pensado de forma positiva

Normalmente a vida non avisa. Pero ás veces, se estás moi atento, podes entender que che está a dar unha segunda oportunidade.

Un xesto, unha sensación, unha mirada ou un presentimento poden ser suficientes para que se desborde todo o que estaba escrito nas estrelas, abríndoche un novo camiño cheo de posibilidades.

Por iso é tan importante aprender a ler os sinais e ter moi claro o que esperas da túa vida. Ás veces, sen decatarnos, aceptamos esas segundas oportunidades, pero non sabemos aproveitalas e deixamos que marchen polas tuberías abaixo directas á inmensidade dos fondos oceánicos.

Por iso é tan importante aprender a vivir conscientemente, aproveitando cada segundo, compartindo a nosa enerxía coas personas que queremos, loitando polos nosos soños. Pero sobre todo, loitando por compartir os soños das persoas que queremos.

¡Para que logo digan que as segundas partes nunca foron boas!

Hoxe foi un día máxico, un deses días nos que te reconcilias co Universo enteiro. Hai tres semanas, cando lle escribín a carta ós Reis Magos, pensaba que non serían capaces de atopar o que lles pedía. Na miña lista só había un único desexo, unha utopía… un imposible.

Aínda medio entre soños, sobre as nove da mañá notei un vulto baixo a miña almofada. Metín a man debaixo e saquei un regalo pequeniño, moi ben envolto en papel de cor gris prateada, cun lazo vermello desproporcionadamente grande. Tirei dun dos extremos da cinta e este desfíxose entre os meus dedos. Con coidado, quitei o papel para descubrir o que había dentro. ¡E alí estaba!

Por fóra parecía unha simple caixiña de cartón reciclado duns cinco centímetros, pero eu sabía que era moi especial porque servía para gardar os recordos xusto antes de que as imaxes da miña cabeza se diluísen co tempo, convertíndose en simples sensacions.

Rápidamente volvín a aquel solpor e recuperei tódolos recordos que aínda se conservaban na miña mente. Collín a caixiña nas miñas mans, pechei os ollos e recordei o bater dos raios alaranxados do sol na túa espalda. O teu pelo facéndome cóxegas nas meixelas, as túas mans cravándose na miña cintura, e as náiades facendo fluir a enerxía en espiral. Recordei tamén unha silueta a contraluz, o son da túa respiración a carón da miña orella e a suor esvarando lentamente polas miñas costas.

Lembrei tamén tódalas cousas que me dixeches, e as cousas que eu non che cheguei a dicir. Logo puxen a tapa na caixa e deixei dentro tódolos recordos. Agora só teño que volver abrila cada vez que queira para revivir aquelas horas.

Se algo aprendín aquel día é que necesitamos crer na maxia, porque existe. Se non o facemos, axiña se esvaece na mente e se convirte en sensacións borrosas que apenas provocan un calafrío. Pero a min xa non me pasará máis. Podo recuperar todos e cada un dos roces da nosa pel con só abri-la miña caixiña e pechar os ollos de novo.

Na metade do camiño as pernas xa non lle respondían. A súa voz, entrecortada polo esforzo de toda unha vida, xa apenas recordaba o acento curvilíneo que o acompañara dende ben cativo e ata os vinte anos. As súas mans xa esqueceran as asperezas do pau do sacho, e os seus ollos xa non estaban afeitos á cor verde.

Frenou. Respirou e xuntou tódalas súas forzas para volve-la vista atrás. Quizais aínda podería lembra-lo camiño que percorrera ata aquel momento… Un pouquiño máis ó norte e moito máis ó oeste…

E alí estaba ela. Galiza.

Quixo recuperar folgos para volver atrás, quixo correr coma tantas veces correra por aquela fraga chea de carballos e pequenos seres máxicos de cando só era un pícaro. Quixo voltar, e correu.

Correu e correu, pero as súas pernas xa non eran as que antes correran entre os carballos, e os anos de traballo lonxe da familia fixeran estragos no seu ánimo. Ó mellor el mesmo nin sequera era el mesmo logo de tanto tempo. Non avanzou máis que sete anos.

Coa sede ardéndolle na gorxa achegouse a aquela riera que durante os meses de verán daba risa, de tan pouca auga que levaba. Pero el non puido rir. Buscou o río da súa infancia naquelas augas enlamadas, sen conseguir nin sequera evocalo na súa mente…

E alí, enchendo a riera con bágoas morriñentas, botou o seu último alento. Morreu na emigración, sí… pero con Galiza no pensamento.